SOS Dolfijn nieuwsbrief nummer 75 april 2026

Het zijn drukke tijden bij SOS Dolfijn. In deze nieuwsbrief nemen we je mee langs de belangrijkste waarnemingen en strandingen.

Beloega voor de Nederlandse kust

In januari zwom voor onze kust een beloega (Delphinapterus leucas), ook wel de witte dolfijn genoemd. Beloega’s leven normaal gesproken in de koude (sub)arctische wateren van het noordelijk halfrond. Deze beloega was dus een flink stuk zuidwaarts afgedwaald. In augustus 2022 werd er nog een beloega waargenomen in de Seine, maar in Nederlandse wateren dateren de laatste waarnemingen uit de periode 1981-1984. De allerlaatste waarneming vond plaats in maart 1984, toen een beloega meerdere dagen werd gevolgd in de Westerschelde, de Oosterschelde en langs de Zeeuwse kust. Sindsdien zijn er hier geen beloega’s meer waargenomen.

Om de conditie van het dier te beoordelen, ging SOS Dolfijn kort het water op in samenwerking met de KNRM. Daarbij werd bewust afstand gehouden en gewerkt met zoomlenzen. De beloega maakte een gezonde indruk: het gedrag was normaal, het dier was niet vermagerd en een zichtbaar litteken gaf geen reden tot zorg. Beelden zijn gedeeld met internationale experts om meer te weten te komen over de herkomst van deze beloega en of er een match is te vinden.

In maart kwamen er meldingen binnen dat er een beloega gezien zou zijn voor de Belgische kust ter hoogte van de plaats Blankenberge. De beloega zwom niet ver uit de kust en daardoor was het makkelijk om beeldmateriaal te verkrijgen. Op basis van die beelden was te zien dat het om hetzelfde dier gaat van eerder dit jaar voor de Nederlandse kust.

Vorige week kwam er een melding binnen van een wit drijvend object dat vrijdag aanspoelde in Zeeland. Vanwege de kleur en locatie werd gespeculeerd dat het mogelijk om deze Beloega ging.

Op maandag 13 april is het dier onderzocht aan de Universiteit Utrecht. Hieruit bleek dat het niet om een beloega ging, maar om een Risso’s dolfijn (Grampus griseus). Deze conclusie is gebaseerd op kenmerken van de schedel. Hoewel er geen tanden meer aanwezig waren, waren in het voorste deel van de onderkaak vier à vijf tandholtes zichtbaar, terwijl in de bovenkaak geen holtes aanwezig waren. Dit is kenmerkend voor de Risso’s dolfijn. Beloega’s hebben tanden in zowel de boven- als onderkaak. Risso’s kunnen qua kleur ook wit zijn, met name door littekens. 

Ook werd er in januari bij IJmuiden bultruggen waargenomen. Bultruggen zijn avontuurlijke walvissen die de laatste jaren steeds vaker voor de Nederlandse kust worden gezien. De soort kan zich goed redden in ondiep water. Het advies is, bewonder deze indrukwekkende dieren gerust, maar doe dat vanaf het strand. Zie jij het dier? Meld je waarneming via www.waarneming.nl

Baloega 615284363_1227544716144848_7634070593821714489_n crop.jpg

Stranding gewone dolfijn

In februari kreeg het team van SOS Dolfijn een melding over een levend gestrande gewone dolfijn (Delphinus delphis). Het dier lag op het wad in de buurt van het plaatsje Wierum. Terwijl de dolfijnambulance van SOS Dolfijn meteen ging rijden om het dier op te halen, bleven hulpverleners van Dierenambulance Dier In Nood ter plaatse bij het dier om de nodige zorg te leveren. Het dier is naar ons opvangcentrum gebracht om het dier van verdere zorg te voorzien. Gewone dolfijnen zijn geen vaste bewoners van de Noordzee, maar worden af en toe waargenomen. Ze kunnen 165-200 cm lang worden, wegen tot 200 kg en zijn herkenbaar aan een zandloperpatroon op de flanken.

Het dier had het steeds zwaarder, met veel krampen en een versnelde ademhaling, duidelijke tekenen van ongemak. De medicatie en behandeling werden daarop aangepast. De dierenarts is ook meteen gekomen om de situatie te beoordelen en te kijken of het nog verantwoord was om de behandeling voort te zetten. Uiteindelijk is zij na een week intensieve zorg uit zichzelf overleden. Het dier is overgebracht naar de Universiteit van Utrecht voor verder onderzoek, zodat we meer kunnen leren over het onderliggende lijden. Ook zal worden onderzocht of er een verband is met de andere gestrande gewone dolfijn die een dag later op dezelfde plek dood werd gevonden.

dolfijn 634737770_1252860453613274_4593794431443577800_n.jpg

Strandingen bruinvissen

Begin maart kreeg SOS Dolfijn een melding binnen over niet een maar twee gestrande bruinvissen op Vlieland! Alhoewel het vaker voorkomt dat dieren in een korte tijd achter elkaar stranden, is een stranding van twee dieren tegelijkertijd redelijk uniek. Bruinvissen kunnen solitair leven, maar leven ook in kleine groepen. De grote van deze groepen kan variëren van 2 - 8 dieren. Twee individuen betreft vaak een moeder met jong. Soms zijn ze met drie: ook het jong van vorig jaar is hier dan nog bij. Zo nu en dan komen bruinvissen samen in grotere groepen om te jagen. We willen ook nogmaals KNRM Vlieland bedanken voor de eerste hulp en fijne samenwerking.

De eerste dagen waren de dieren te zwak om zelfstandig te zwemmen en werden zij 24 uur per dag ondersteund door ons team van vrijwilligers. Bruinvissen hebben geen kieuwen en moeten regelmatig boven komen om adem te halen. Ook waren ze aanvankelijk te zwak om zelfstandig te eten. Het gaat steeds beter met de dieren (Roelof en Jantje genaamd). Ze zwemmen weer actief zonder begeleiding en ook eten zij het voedsel gretig, wat wordt aangeboden door ons team. Jantje krijgt wel extra speciale medicatie omdat er een schimmel was geconstateerd in zijn longen. Het gaat dus de goede kant op, al blijft het team alert, omdat een terugval altijd mogelijk is. Een rehabilitatie/revalidatie proces kan enkele weken tot wel maanden duren.

WhatsApp Image 2026-03-05 at 18.16.26.jpeg
651543658_1272748048291181_4376375719280147836_n.jpg

Op 24 maart kwam er een melding binnen over een levend gestrande bruinvis op het strand bij Dishoek. De ambulance van SOS Dolfijn is direct op pad gegaan om het dier op te halen. Reddingsteam Zeedieren Nederland RTZ heeft de eerste noodhulp geboden waarvoor onze grote dank. Helaas is het dier (Geesje genaamd) na een 2 dagen overleden. Ze was bij binnenkomst al erg zwak en ging helaas verder achteruit.

Dat maart onze piekmaand is, werd ook nu weer bevestigd. De volgende ochtend ging de pieper opnieuw, er was wederom een levende bruinvis gevonden, dit keer op Texel! Dankzij de snelle inzet en goede samenwerking met Ecomare kon het dier snel eerste hulp krijgen en naar de veerboot worden vervoerd. In Den Helder vond de overdracht plaats naar de ambulance van SOS Dolfijn. Het dier is Coco genoemd, zij heeft ruim twee weken 24/7 ondersteuning nodig gehad, omdat ze te zwak was. Ze zwemt sinds een paar dagen deels zelfstandig, maar vecht nog altijd voor haar leven.

Op 26 maart ontving SOS Dolfijn opnieuw een melding van een levende bruinvis, dit keer op het strand van Ameland. Het dier had verwondingen onder het linkeroog. Dankzij de snelle inzet van o.a. vrijwilligers van de KNRM, RTZ Ameland en Rinaldo van dierenambulance Dier in Nood werd de bruinvis naar het Friese vasteland vervoerd. Daar vond de overdracht plaats naar de ambulance van SOS Dolfijn, waarna het dier veilig werd overgebracht naar het opvangcentrum in Anna Paulowna. Helaas bleek het dier - een mannetje - dusdanig verwond, dat in overleg met de dierenarts is besloten om het dier in te laten slapen om verdere pijn en lijden te voorkomen. Wij willen alle betrokkenen hartelijk danken voor hun snelle handelen en inzet.

Vanuit ons educatiecentrum, met geluidswerende ramen, is er goed zicht op de zorg en de drie bruinvissen in het opvangcentrum. Het educatiecentrum is dagelijks geopend voor bezoekers van Dierenpark Hoenderdaell.

Hun herstel vraagt om intensieve zorg, veel aandacht en brengt hoge kosten met zich mee. Het is mogelijk om bij dit hersteltraject te helpen middels een ‘symbolische adoptie’ van de dieren. Adopteer Roelof, Jantje of Coco symbolisch, zodat wij er samen voor kunnen zorgen dat zij de best mogelijke zorg krijgen en zich verder kunnen ontwikkelen in hun herstel.

coco en geesje.jpg

Donatie

Dankzij een prachtige donatie van Stichting Abri voor Dieren heeft SOS Dolfijn nieuwe verrekijkers, jassen en mutsen kunnen aanschaffen voor het monitoren aan zee. Daarnaast zijn droogpakken voor onze vrijwilligers vervangen en is er een camera aangeschaft voor documentatie in het opvangcentrum. Deze ondersteuning kwam goed van pas, want de afgelopen periode was extra bijzonder met zowel een beloega als bultruggen langs onze kust. Met de nieuwe verrekijkers, kunnen onze medewerkers meldingen van walvisachtigen in nood langs de kust en in havens nog beter beoordelen. Met de onderwatercamera kunnen we de dieren in de opvang ook onder water volgen, wat waardevolle inzichten geeft in hun gedrag en conditie. Ook grote dank aan Lucas Divestore voor de mooie korting op de droogpakken en aan Textielstra voor de mutsen en winterjassen.

abri sos dolfijn kopie.jpg

Educatie

Tijdens de Kom Binnen Bij Bedrijven Dagen op de gemeentewerf in Wieringerwerf kon iedereen kennismaken met verschillende beroepen en bedrijven. Ook SOS Dolfijn was deze dag aanwezig.

Bezoekers konden een kijkje nemen in de dolfijnambulance. SOS Dolfijn heeft twee dolfijnambulances waarmee we langs de kusten van Nederland gestrande walvisachtigen, zoals bruinvissen en dolfijnen, proberen te redden. Ondanks de regenbuien tussendoor reageerden de kinderen en ouders enthousiast. Op deze dag konden we laten zien wat we doen en over onze missie vertellen. Voor SOS Dolfijn is het belangrijk dat mensen weten wat ze moeten doen als ze een gestrand dier vinden. Hoe eerder de stichting kan ingrijpen, hoe meer kans op herstel van het gestrande dier.

Ook gaat SOS Dolfijn naar scholen om gastlessen te geven. Door kinderen meer te leren over het werk van SOS Dolfijn worden ze meer bewust over het zeeleven en wat ze moeten doen als ze een gestrande bruinvis vinden langs de kust.

WhatsApp Image 2026-04-01 at 11.26.17.jpeg

Dagelijks op de hoogte? 

Volg SOS Dolfijn ook via social media voor dagelijks leuke en interessante nieuwtjes op het gebied van walvissen, dolfijnen, bruinvissen en natuurbescherming. Klik op de social media buttons hieronder om SOS Dolfijn te volgen!

{{var:mycontent:""}}